Dyskusja publiczna w miejscu pamięci Holokaustu

Program wydarzenia

19 września 2025 roku Marom zakończył trzyczęściowy cykl „Miejsca Pamięci” programem finałowym „Miejsca Pamięci 3: Od Muru Pamięci Getta do wystawy 1945 – Którędy naprzód?”. Wydarzenie obejmowało spacer z przewodnikiem, zwiedzanie wystawy oraz dyskusję publiczną, której celem było zbadanie, jak pamięć o Holokauście jest zakorzeniona w miejskim i kulturowym krajobrazie Budapesztu.

Program rozpoczął się przy Murze Pamięci Getta w Budapeszcie, gdzie dr Gabriella Dohi, kulturoznawczyni i dziennikarka, zapoznała uczestników z historycznymi i symbolicznymi warstwami tego miejsca. Jej wystąpienie prześledziło ewolucję pamięci o getcie w przestrzeni publicznej i odniosło się do złożonych procesów pamiętania i zapominania w mieście.

Następnie uczestnicy przeszli krótki spacer z okolic ulicy Dohány do Galerii 2B, zatrzymując się na przystanku tramwajowym przy ulicy Király – będącym symbolem wojennych i powojennych przemian w Dzielnicy Żydowskiej.

W Galerii 2B kuratorka Zsófia Farkas oprowadziła grupę po wystawie „1945 – Którędy naprzód?”, zorganizowanej wspólnie przez Węgierskie Muzeum Żydowskie i Archiwum oraz Galerię 2B. Wystawa, upamiętniająca 80. rocznicę 1945 roku, koncentrowała się na pierwszych momentach odbudowy życia żydowskiego po Holokauście w Budapeszcie i na węgierskiej wsi. Poprzez wybór dzieł sztuki i dokumentów archiwalnych, rzuciła światło na emocjonalny i społeczny krajobraz przetrwania – paraliż, stratę i niepewną odnowę, które definiowały lata bezpośrednio powojenne.

Dwa odwiedzone miejsca – Mur Pamięci Getta i Galeria 2B – uzupełniały się wzajemnie jako przestrzenie pamięci i refleksji. Ich zestawienie pozwoliło uczestnikom zrozumieć, w jaki sposób pamięć jest zarówno zakorzeniona w przestrzeni fizycznej, jak i reinterpretowana poprzez współczesną praktykę artystyczną.

Udział w wydarzeniu był ograniczony i wymagał wcześniejszej rejestracji, co odzwierciedlało duże zainteresowanie publiczności programem. W sumie, wydarzenie „Miejsca Pamięci 3” trwało trzy godziny i zaangażowało uczestników w dialog na temat pamięci, wspólnoty i odporności.

Cały cykl „Miejsc Pamięci” miał na celu wspieranie krytycznej refleksji, zachęcanie do dialogu i wzmacnianie zaangażowania społeczności w kwestie pamięci o Holokauście – na Węgrzech i poza ich granicami.

📸 Andrea Ausztrics, Rahel Papp