Jak mówić o dziedzictwie żydowskim: dobre praktyki i wyzwania narracyjne

Program wydarzenia

16 listopada 2025 roku w Lublinie Fundacja Zapomniane przeprowadziła szkolenie pt. „Jak mówić o dziedzictwie żydowskim: dobre praktyki i wyzwania narracyjne”. Wydarzenie zostało zorganizowane we współpracy z Biurem Rozwoju Turystyki Urzędu Miasta Lublin oraz Ośrodkiem „Brama Grodzka – Teatr NN”. Wzięli w nim udział przewodnicy miejscy po Lublinie, którzy regularnie prowadzą wycieczki poświęcone dziedzictwu żydowskiemu miasta.

Szkolenie rozpoczęło się powitaniem i wprowadzeniem do programu, po którym odbyła się sesja edukacyjna prowadzona przez Agnieszkę Nieradko-Pająk i Iwonę Hermon z Fundacji Zapomniane oraz dr Teresę Klimowicz z Katedry Kultury i Historii Żydów UMCS. Prelegenci poruszyli tematykę znaczenia języka i wrażliwości w rozmowach o społecznościach mniejszościowych, unikania stereotypów w kształtowaniu narracji historycznych oraz złożoności przedstawiania historii i tradycji żydowskich w sposób pełen szacunku i świadomy. Szczególną uwagę poświęcono cmentarzom i miejscom pochówku jako wyjątkowym przestrzeniom dziedzictwa, które wymagają starannej i fachowej interpretacji. Podczas sesji poruszono również kwestię odpowiedzialności różnych instytucji i społeczności w zakresie ochrony dziedzictwa żydowskiego na Lubelszczyźnie.

Podczas szkolenia zaprezentowaliśmy stronę internetową projektu ReActMem — difficultheritage.eu — oraz wykorzystaliśmy przykłady, materiały i studia przypadków opracowane w ramach projektu, aby zademonstrować wyzwania narracyjne i metody aktywizmu pamięci. Uczestnicy zapoznali się z praktycznymi narzędziami, wytycznymi i przewodnikom opracowanym w ramach poprzednich projektów NeDiPa i MultiMemo, zdobywając wiedzę na temat tego, jak takie materiały mogą wspierać profesjonalną pracę przewodnicką, zwłaszcza w przypadku złożonego lub wrażliwego dziedzictwa.

Po przerwie obiadowej uczestnicy wzięli udział w zwiedzaniu Jeszywas Chachmej Lublin, które poprowadziły Monika Tarajko z Ośrodka Brama Grodzka – Teatr NN oraz Iwona Hermon z Gminy Wyznaniowej Żydowskiej (Oddział Lubelski). Opowieść o Jesziwie łączyła perspektywę historyczną i religijną, pozwalając uczestnikom pogłębić zrozumienie znaczenia budynku, jego roli w przedwojennym żydowskim Lublinie oraz jego miejsca we współczesnych praktykach pamięci.

Szkolenie stanowiło ważną okazję do rozwoju zawodowego, umożliwiając przewodnikom poszerzenie wiedzy, wzmocnienie kompetencji w pracy z różnorodną publicznością oraz doskonalenie umiejętności prezentowania dziedzictwa żydowskiego w przemyślany, odpowiedzialny i angażujący sposób.

📸Fundacja Zapomniane