Jiskry na Chanukę. Razem na Szabat

Program wydarzenia

FestivALT i JCC Warszawa zorganizowały wydarzenie Jiskry jako okazję do spotkania warszawskiej społeczności żydowskiej z osobami, które w różnych częściach Polski zajmują się dokumentowaniem i upamiętnianiem historii swoich dawnych żydowskich sąsiadów. Wśród nich są aktywiści, pasjonaci oraz osoby działające indywidualnie, które poprzez długofalową, uważną pracę przywracają pamięć o lokalnej historii żydowskiej. Hebrajskie słowo jizkor oznacza pamięć o zmarłych; jizkor, podobnie jak polskie słowo „iskry”, odnosi się do pamięci jako procesu, który wymaga ciągłego podtrzymywania. Motyw światła, obecny także w święcie Chanuki, stał się ważnym kontekstem dla spotkania, które łączyło refleksję, wspólnotę i codzienną praktykę pamięci.

Celem wydarzenia było przybliżenie warszawskiej społeczności żydowskiej pracy aktywistów pamięci z miast i miasteczek z różnych regionów Polski, w tym Podlasia, Małopolski, Górnego i Dolnego Śląska, Podkarpacia, Mazowsza, regionu łódzkiego oraz świętokrzyskiego. Spotkanie miało również wyraźny wymiar wspierający: stworzyliśmy platformę wymiany dla osób, które często doświadczają lokalnego ostracyzmu z powodu swojej troski o żydowskie dziedzictwo i mniejszość żydowską. Była to przestrzeń, w której uczestnicy mogli dzielić się emocjami i doświadczeniami, wymieniać narzędzia przeciwdziałania antysemityzmowi i innym formom wykluczenia, odnaleźć wspólne bezpieczne miejsce oraz zarysować perspektywy dalszej współpracy i wzajemnego wsparcia.

Pierwszy dzień obejmował wspólne zapalenie chanukowych świec oraz rozmowę prowadzoną częściowo w formule warsztatowej, podczas której aktywiści przedstawiali efekty swojej pracy w lokalnych społecznościach. Spotkanie zakończyła wspólna kolacja szabatowa, zaplanowana jako przestrzeń pogłębionych rozmów i bezpośredniej wymiany przy stole. Drugiego dnia odbył się performatywny spacer po Warszawie, prowadzony śladami współczesnego życia żydowskiego oraz mniej znanych wątków powojennej historii miasta. Po spacerze rozmowy były kontynuowane podczas wspólnego posiłku, który zamknął dwudniowe wydarzenie.

📸 Beata Łuczak, Karolina Jakoweńko