Konferencja poświęcona aktywizmowi pamięciowemu

Program wydarzenia

Konferencja poświęcona aktywizmowi pamięciowemu została zrealizowana w Warszawie jako kilkudniowy cykl wydarzeń poświęconych współczesnym praktykom aktywizmu pamięciowego, ze szczególnym uwzględnieniem dziedzictwa żydowskiego, historii lokalnych oraz roli działań obywatelskich i artystycznych w procesach upamiętniania. Konferencja została pomyślana jako przestrzeń dialogu pomiędzy osobami działającymi oddolnie w swoich społecznościach, badaczami i badaczkami, edukatorami i edukatorkami, artystami i artystkami oraz przedstawicielami instytucji kultury i organizacji pozarządowych.

Pierwsza część konferencji odbyła się 1 grudnia i koncentrowała się na sytuacji aktywizmu pamięciowego w Polsce. Spotkanie stworzyło przestrzeń do bezpośredniej wymiany doświadczeń pomiędzy osobami pracującymi lokalnie w miastach i miasteczkach a przedstawicielami instytucji i organizacji zajmujących się upamiętnianiem, edukacją oraz działaniami obywatelskimi. W centrum rozmów znalazły się zmieniające się realia społeczne i polityczne, w których funkcjonują aktywiści i aktywistki pamięciowe, a także wyzwania, ryzyka i napięcia towarzyszące lokalnym inicjatywom upamiętnieniowym. Istotnym elementem programu było dzielenie się konkretnymi doświadczeniami z terenu, w tym relacjami dotyczącymi sytuacji konfliktowych, aktów wrogości pojawiających się wokół działań upamiętnieniowych, co unaoczniło potrzebę lepszego systemowego wsparcia osób zaangażowanych w tę pracę.

Druga część konferencji została zrealizowana, jako spotkanie Kultur-Lige i poszerzyła perspektywę o wymiar artystyczny, kulturowy i międzynarodowy. W tej części udział wzięli artyści, kuratorzy, edukatorzy oraz organizatorzy kultury pracujący z tematami pamięci, języka i współczesnej kultury żydowskiej. Program obejmował prezentacje artystyczne, działania performatywne i partycypacyjne, wykłady oraz moderowane dyskusje, które pozwalały spojrzeć na aktywizm pamięciowy jako pole praktyk twórczych i krytycznej refleksji. Szczególne miejsce zajęła praca z wystawą The Power of Words. On Jewish Languages, która stała się punktem wyjścia do rozmów o języku jako nośniku pamięci, tożsamości i ciągłości kulturowej.

Integralną częścią konferencji były również formaty sprzyjające pogłębionej wymianie i budowaniu relacji, takie jak dyskusje w mniejszych grupach, spotkania o charakterze wspólnotowym oraz elementy rytualne. Pozwoliły one na tworzenie sieci współpracy pomiędzy uczestnikami z różnych krajów, środowisk i dyscyplin. Zwieńczeniem cyklu były wydarzenia artystyczne i edukacyjne, które symbolicznie połączyły refleksję nad pamięcią z żywą praktyką kulturową.

Całość konferencji adresowana była do szerokiego i zróżnicowanego grona odbiorców, obejmującego aktywistów i aktywistki pamięciowe, specjalistów i specjalistki zajmujące się dziedzictwem, badaczy i badaczki, edukatorów i edukatorki, artystów i artystki, liderów i liderki społeczności lokalnych oraz przedstawicieli organizacji pozarządowych i instytucji kultury. Konferencja poświęcona aktywizmowi pamięciowemu wzmocniła istniejące sieci współpracy, zainicjowała nowe partnerstwa oraz unaoczniła pilną potrzebę długofalowych, skoordynowanych form wsparcia dla aktywizmu pamięciowego w Polsce i w szerszym, europejskim kontekście.

📸 Maciek Jaźwiecki, Krzysztof Czubaszek