27 Luty - 2 Marzec 2025
Międzynarodowe seminarium na temat pamięci i aktywizmu na rzecz praw człowieka II
1/5
Program wydarzenia
Badaczki i Badacze na Granicy z Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii Nauki zorganizowało czterodniowe seminarium „BADANIA, ARCHIWIZACJA, TWORZENIE PAMIĘCI. METODOLOGIE I ETYKA BADAŃ (I AKTYWIZMU) NA GRANICY” na Podlasiu, na pograniczu polsko-białoruskim. Uczestnikami byli naukowcy, społeczeństwo obywatelskie i niezrzeszeni aktywiści oraz doktoranci. Celem było omówienie praktyk badawczych, archiwizacyjnych i tworzenia pamięci w teraźniejszości z bliższym przyjrzeniem się niedawnym wydarzeniom na granicy polsko-białoruskiej. Seminarium zgromadziło badaczy z 17 różnych krajów, którzy przedstawili swoje prace empiryczne i odpowiedzieli na zaproszenie do dołączenia do nas w promowaniu krytycznego dialogu na temat migracji, przemocy na granicy, zmagań społecznych i sprawiedliwości społecznej. Szybko zmieniający się krajobraz graniczny, nie tylko na wschodzie Europy, oznacza pilną potrzebę krytycznej refleksji i ponownej oceny nie tylko metodologii badań granicznych, ale także hierarchii wiedzy i produkcji wiedzy, pozycji, dzielenia się wiedzą i wzmocnienia pozycji badaczy pochodzących z regionów. Dyskutowaliśmy o naszych praktykach badawczych i ekstraktywizmie w badaniach oraz strategiach na rzecz rozpoznawania i walidacji różnych sposobów poznawania. Ta postkolonialna krytyka badań prowadzonych poza własnym kontekstem lub z grupami o innym niż badacz pochodzeniu jest często kojarzona z Globalnym Południem, ale wschód Europy nie jest obcy tym praktykom, co szczególnie obserwujemy obecnie, gdy pojawiają się nowe miejsca kryzysów granicznych.
Seminarium obejmowało 22 prezentacje, a także dodatkowe wydarzenia (tylko dla uczestników na miejscu): spacer etnograficzny po obszarze granicznym, dyskusję „Infrastruktura solidarności: linie alarmowe”, warsztaty tekstylne „Mocne strony nici” i spacer z przewodnikiem po Puszczy Białowieskiej. Oprócz dyskusji na miejscu uczestnicy mieli okazję doświadczyć przestrzeni granicznej i zaobserwować konsekwencje trwającej militaryzacji ostatniego pierwotnego lasu w Europie.
Program:
27 lutego 2025 (czwartek)
14:15 - 17:30 Spacer etnograficzny po pograniczu (tylko dla uczestników na miejscu), Natalia Judzińska, Inga Hajdarowicz);
18:00 - 19:00 Badacze na granicy - wernisaż i wprowadzenie: Natalia Judzińska, Inga Hajdarowicz, Kamila Fiałkowska, Mateusz Krępa); We Are Monitoring (WAM) - Monitorowanie odpychania na granicy polsko-białoruskiej: Jakub Bieniasz, Piotr Winiarczyk
28 lutego 2025 (piątek)
SESJA I, 10:00-11:30
Sameer Arkawi, Wydział Pracy Socjalnej, Uniwersytet w Lublanie: Autonomia migracji (perspektywa uchodźcy)
Justyna Straczuk, Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk: Konfrontacja z reżimem granicznym: etyczne i epistemologiczne spostrzeżenia z granicy polsko-białoruskiej
Priscilla Napuli Paul, Uniwersytet w Getyndze: Życie i wyzwania rdzennych oddolnych aktywistów w ruchach społecznych i obronie migracji
SESJA II, 12:00-14:00
Ludek Stavinoha, Uniwersytet East Anglia: Epistemic Frictions: Tracing Border Violence in Żywe Archiwa Biurokracji UE
Francesca Fortarezza, Uniwersytet Boloński: Odzyskiwanie pamięci, podtrzymywanie praw: badania oparte na solidarności jako narzędzie do produkcji wiedzy kontrhegemonicznej
Ieva Raubiško, organizacja pozarządowa „Chcę pomagać uchodźcom” (Gribu palīdzēt bēgļiem): Zagrożenie, bezpieczeństwo i potrzeba schronienia: poszukiwanie sposobów na przeciwdziałanie dominującemu dyskursowi na temat migracji nieuregulowanej na Łotwie
Maciej Grześkowiak, Uniwersytet Warszawski: Między eksternalizacją a internalizacją: mury graniczne jako przejaw „przesuwającej się granicy”
SESJA III, 15:00-16:30
Julija Kekstaite, Uniwersytet w Gandawie; Vuk Vukotić, Uniwersytet Wileński: Aktywizm żałobny i solidarność z migrantami wzdłuż wschodniego szlaku migracyjnego UE
Annika Hille, Lisa Koerber, Helen Meyer i Carla Papendorf, Uniwersytet Humboldta w Berlinie: Żałoba jako dekolonialne tworzenie pamięci: jak żałoba aktywistów rzuca wyzwanie reżimowi granicznemu UE
Emina Bužinkić, Instytut Rozwoju i Stosunków Międzynarodowych, Transbałkański Trybunał Sprawiedliwości Inicjatywa: Trybunał Ludowy ds. Zgonów i Zaginięć na Granicach: Kwestie Sprawiedliwości i Etyczne Zmagania
SESJA IV, 17:00-18:00
Mareike Gebhardt, Sarah Spasiano, Grupa Badawcza „Żegluga po Morzu Śródziemnym: Misje Poszukiwawcze i Ratownicze oraz Rozdźwięk w Demokracji” (ZivDem), Uniwersytety w Bonn i Münster: Sceny z Lampedusy: Rozmowa między Teoria postkolonialna-feministyczna i krytyczne studia graniczne na temat śródziemnomorskiego krajobrazu śmierci
Marta Troiano, Uniwersytet w Mediolanie; Cecilia Siccardi, badaczka prawa konstytucyjnego, Uniwersytet w Mediolanie; Lorenzo Franceschetti, badacz medycyny sądowej, Labanof, Uniwersytet w Mediolanie: Identyfikacja nierozpoznanych ciał w basenie Morza Śródziemnego: włoskie doświadczenie jako model operacyjny
19:30 Warsztat tekstylny: Mocne strony nici - sesja 60-minutowa, ciąg dalszy w niedzielę (tylko dla uczestników na miejscu), organizacja: Selma Banich, Zagreb Solidarity City, Solidarityline Balkans i For BREAD; Marijana Hameršak, Instytut Etnologii i Badań Folklorystycznych w Zagrzebiu
1 marca 2025 r. (sobota)
SESJA V, 10:00-11:30
Simon Campbell, Irene Quadrelli, Centrum Przymusowej Migracji i Przesiedleń, Uniwersytet Aston: Badania-aktywizm migracyjny na Bałkanach: wstępna refleksja na temat „pola”, „przedmiotu”, „innego”
Şeyma Saylak, Uniwersytet w Getyndze-Instytut Antropologii Kulturowej i Etnologii Europejskiej: Poruszanie się przez niejednoznaczności: Znajdowanie miejsca dla/poprzez refleksyjny aktywizm
Ophelia Nicole-Berva, Noemi Bergesio, Uniwersytet Genewski: W jaki sposób codzienny aktywizm negocjuje praktyki hiperwidoczności i strategicznego milczenia w miastach granicznych?
SESJA VI, 12:00-13:00
Roberta Gentili, Uniwersytet Boloński: Badania mechanizmów kontroli granic i przemocy poza terytorium UE
David Suber, Uniwersytet Oksfordzki; A.D., niezależny badacz: „Zapytaj przemytnika”. Ryzyko i etyka wspólnych badań nad przemytem ludzi
SESJA VII, 14:00-15:30
Dyskusja: Infrastruktura solidarności: linie alarmowe (tylko dla uczestników na miejscu): Moderacja: Selma Banich, Zagreb Solidarity City, Solidarityline Balkans i For BREAD; Marijana Hameršak, Instytut Etnologii i Badań Folklorystycznych w Zagrzebiu:
16:00-17:30 Spacer z przewodnikiem po Puszczy Białowieskiej
2 marca 2025 r. (niedziela)
SESJA VII, 10:00-11:30
Mir Rodriquez, Fundación Almanaque Azul: Nawigowanie po granicach: badania, zgoda i narracje migracji w Darién
Lawrence Jabs, Uniwersytet Boloński: Spektakl(y) graniczny(e) od dołu
Nina Khamsy, Geneva Graduate Institute: Współtworzenie wiedzy na temat praktyk cyfrowych, przemocy i solidarności na pograniczu europejskim
Mustafa Can Günay, Politecnico di Torino: Heterotopiczne kostnienia: skanowanie urbanistyki krajobrazu granicznego Turcji i Syrii
12:00-13:00 Warsztaty tekstylne: Mocne strony nici - sesja 45-minutowa, kontynuacja i zamknięcie.
