Otwarcie wystawy „Entropy”, spotkania z artystami

Program wydarzenia

LABA Berlin przeprowadziła w 2025 roku publiczne wydarzenie otwierające wystawę „Entropy”, będące podsumowaniem rocznego programu LABA Berlin Fellowship i prezentacją nowych prac jedenastu żydowskich i muzułmańskich artystów mieszkających w Berlinie. Działania te doprowadziły do przedstawienia szerokiej publiczności interdyscyplinnych badań artystycznych, które podejmowały temat współczesnej pamięci żydowskiej, historycznych pęknięć i narracji diaspor, a także ukazywały złożone relacje między doświadczeniami mniejszości w Berlinie. Dzięki konsekwentnie wypracowanej koncepcji kuratorskiej – opartej na metaforze entropii jako procesu zanikania, transformacji i rekonfiguracji – udało się stworzyć przestrzeń do refleksji nad kruchością i trwałością pamięci oraz nad sposobami, w jakie sztuka ujawnia mechanizmy wymazywania i odzyskiwania historii.

Przygotowania do wydarzenia obejmowały regularne spotkania kuratorek, uczestników programu oraz zaproszonych badaczy, które pozwoliły na pogłębienie wiedzy teologicznej i kulturowej oraz dopracowanie nowych realizacji artystycznych. LABA Berlin przeprowadziła także szczegółowe uzgodnienia z Künstlerhaus Bethanien, dotyczące zarówno kwestii technicznych, jak i organizacyjnych: od przygotowania przestrzeni, przez testy instalacji audiowizualnych, po koordynację transportu, ubezpieczeń i montażu prac. Efektem tych działań było powstanie złożonej, multimedialnej ekspozycji, która łączyła projekcje wideo, instalacje dźwiękowe i świetlne, rzeźby, dokumentację performatywną oraz prace na pograniczu archiwum i fikcji.

Wernisaż, który odbył się 23 października 2025 roku, zgromadził ponad 1100 osób – przedstawicieli instytucji kultury, badaczy, studentów, artystów oraz członków berlińskich społeczności żydowskich i muzułmańskich. Program wydarzenia obejmował oprowadzania kuratorskie, krótkie prezentacje artystów przy ich instalacjach, sesje pytań i odpowiedzi oraz otwarte rozmowy zachęcające do wymiany refleksji. Uczestnicy mieli okazję poznać prace podejmujące temat utraconych miejsc i genealogii, archiwalnych braków, mitów diaspor oraz współczesnych doświadczeń przemocy i wykluczenia, które artyści przekładali na język intymnych narracji, materialnych śladów i symbolicznych gestów.

Wystawa „Entropy” wzmocniła widoczność LABA Berlin jako instytucji wspierającej współczesną kulturę żydowską oraz interdyscyplinny dialog artystyczny. Wydarzenie przyczyniło się do budowania nowych relacji między twórcami, badaczami i instytucjami kultury, a także do zwiększenia świadomości na temat złożoności pamięci żydowskiej i jej związków z innymi historiami mniejszościowymi w Berlinie. Towarzysząca dokumentacja fotograficzna, nagrania, teksty katalogowe oraz obszerna obecność w mediach – m.in. RBB, ARD i Deutschlandfunk – zapewniły dalsze rozpowszechnienie rezultatów projektu. Wystawę można było odwiedzać od środy do niedzieli, od 14 do 19, aż do 14 grudnia 2025 roku, co umożliwiło szerokiemu gronu odbiorców zapoznanie się z jej treścią i wejście w dialog z prezentowanymi perspektywami.

📸 Anton Tal