18 maja, 22 czerwca, 9 listopada, 2024

Inkluzywne upamiętnienie – niemiecki cmentarz we Wrocławiu

Cykl wydarzeń partycypacyjnych i prac terenowych mających na celu rewitalizację i udokumentowanie byłego cmentarza niemieckiego

ul. Krzycka 45, Wrocław

Program wydarzenia

Działania podjęte na terenie byłego niemieckiego cmentarza ewangelickiego przy ul. Krzyckiej we Wrocławiu doprowadziły do ​​odzyskania, udokumentowania i zachowania części przedwojennego dziedzictwa cmentarza, a zarazem Wrocławia. Z powodzeniem połączyliśmy profesjonalne prace konserwatorskie, współpracę ze społecznością lokalną i zaangażowanie społeczne, czego efektem było wydobycie ponad 50 nagrobków, renowacja części z nich oraz opracowanie koncepcji przyszłego lapidarium. Prace i wydarzenia zostały zorganizowane przez Fundację Urban Memory oraz kluczowego partnera: lokalną inicjatywę obywatelską „Spod ziemi patrzy Breslau”, która koncentruje się na zabezpieczaniu pozostałości po niemieckich cmentarzach dawnego Wrocławia i odtwarzaniu historii osób pochowanych na tych nekropoliach.

Dzięki skoordynowanym działaniom specjalistów, jednostek miejskich i wojewódzkich, wolontariuszy i społeczności lokalnej, działania te przyczyniły się do wzmocnienia lokalnego zaangażowania, podnoszenia świadomości o trudnym dziedzictwie miasta i wspierania zrównoważonego podejścia do ochrony miejsc pamięci. Warsztaty konserwatorskie i koncert dodatkowo zwiększyły zainteresowanie tym miejscem, wzmacniając lokalną pamięć i budując poczucie współodpowiedzialności za zaniedbane dziedzictwo. W toku realizacji projektu udało nam się rozpocząć rewitalizację przedwojennego cmentarza niemieckiego, odzyskać część biografii osób tam pochowanych, a także pomóc w odbudowie więzi społeczności z pomijanymi rodziałami historiii.

Zdjęcia: Andrzej Skobejko, Adam Marecik, Alan Weiss

Kontekst historyczny: Po 1945 roku, kiedy niemiecki Breslau stał się polskim Wrocławiem, Narodowa Rada Miasta Wrocław nakazała likwidację niemieckich cmentarzy, co doprowadziło do zniszczenia 44 z 70 miejsc do końca lat 80-tych. Proces ten obejmował usunięcie nagrobków i wyrównanie terenu, zazwyczaj przekształcając je w tereny zielone bez przeprowadzania ekshumacji, co uczyniło je „niewidzialnymi cmentarzami”. Nagrobki były ponownie wykorzystywane na cmentarzach lub jako materiały budowlane we Wrocławiu, na Dolnym Śląsku i w innych częściach Polski. Cmentarz przy ulicy Krzyckiej (dawniej Trentinstraße) został przekazany i był zarządzany przez polską parafię katolicką i pozostawał w użyciu do 1958 roku, co było nietypowe dla Wrocławia - a zatem przez pewien czas unikał likwidacji. Jednak w latach 70-tych jego południowa część została zniszczona, a przedwojenne nagrobki zepchnięto na teren rezerwy cmentarnej i zakopano w ziemi.

  • Sobota

    18 maja, 2024
    • 10.00

      Warsztat konserwatorski I

      ul. Krzycka 45
  • Sobota

    22 czerwca, 2024
    • 10.00

      Warsztat konserwatorski II

      ul. Krzycka 45
  • Sobota

    9 listopada, 2024
    • 12.00

      Wydarzenie publiczne – spacer z komentarzem i koncert

      ul. Krzycka 45

Organizacja

  • The Urban Memory Foundation

  • Civic initiative "Spod Ziemi Patrzy Breslau"

Warsztat konserwatorski I
Warsztat konserwatorski II
Wydarzenie publiczne – spacer z komentarzem i koncert