Nasze
Wydarzenia
-
27-30.06.2026FestivALT 2026
Z okazji dziesięciolecia swojej działalności FestivALT przygotował jubileuszowy program wydarzeń pod wspólnym hasłem HOIZ (jid. „dom”). Centralnym punktem obchodów było otwarcie nowej, stałej siedziby organizacji w Krakowie – miejsca przeznaczonego do całorocznych działań artystycznych, edukacyjnych i społecznościowych.
Kraków, Polska
-
20-29.06.2025FestivALT 2025
FestivALT zorganizował dziewiątą edycję festiwalu FestivALT 2025, która odbyła się w Krakowie pod hasłem „HOPE”. Przez dziesięć dni program łączył spektakle, wystawy, koncerty, pokazy filmowe, warsztaty, wykłady i spotkania, podejmując temat pamięci żydowskiej, trudnego dziedzictwa, demokracji oraz współczesnych wyzwań społecznych. Większości wydarzeń towarzyszyły rozmowy z artystami, badaczami i uczestnikami, tworząc przestrzeń do wymiany doświadczeń i refleksji.
Kraków, Polska
-
20.06.2026Pamięć. Historia. Trauma.
FestivALT zorganizował seminarium „Pamięć. Historia. Trauma.”, towarzyszące spektaklom The Woods oraz Zmierzch bogów w Teatrze Polskim im. Hieronima Konieczki w Bydgoszczy. Spotkanie zgromadziło twórców teatralnych, historyków, psychologów i publiczność, podejmując temat pamięci, dziedziczenia traumy oraz roli sztuki w interpretowaniu trudnej historii.
Bydgoszcz, Poland
-
18.06.2026, 27.06.2026Przywracanie pamięci. Edukacja, przekaz i aktywizm pamięci
CEJI – A Jewish Contribution for an Inclusive Europe zorganizowało w Brukseli cykl wydarzeń „Przywracanie pamięci. Edukacja, przekaz i aktywizm pamięci”, prezentujących rezultaty projektu ReActMem. Program połączył warsztaty dla edukatorów z prezentacją projektów realizowanych przez partnerów oraz dyskusją o roli aktywizmu pamięci we współczesnym życiu społecznym. Spotkania zgromadziły edukatorów, badaczy, przedstawicieli organizacji społecznych, aktywistów i członków społeczności żydowskiej z Belgii i innych krajów europejskich.
Bruksela, Belgia
-
11.06.2026Barwy dziedzictwa. O warstwach barwnych w zabytkach żydowskich
Fundacja Dokumentacji Cmentarzy Żydowskich zorganizowała seminarium „Barwy dziedzictwa. O warstwach barwnych w zabytkach żydowskich w Warszawie i na Lubelszczyźnie”, poświęcone badaniom konserwatorskim historycznych warstw malarskich zachowanych na żydowskich zabytkach. Spotkanie zgromadziło konserwatorów, badaczy, przedstawicieli organizacji społecznych oraz członków warszawskiej społeczności żydowskiej, prezentując najnowsze wyniki badań dotyczących cmentarzy i synagog. Program pokazał, jak współczesne metody konserwatorskie wspierają dokumentowanie, interpretację i ochronę żydowskiego dziedzictwa kulturowego.
Warszawa, Polska
-
06.06.2026 & 22.06.2026Znakowanie miejsc dziedzictwa żydowskiego w krajobrazie miejskim
Seria publicznych działań edukacyjno-upamiętniających skupiała się na biografiach dawnych mieszkańców Breslau (dzisiejszego Wrocławia), zarówno żydowskich, jak i nieżydowskich, ze szczególnym uwzględnieniem relacji między badaniami archiwalnymi, aktywizmem pamięciowym a współczesnymi formami upamiętnienia, takimi jak Stolpersteine, w krajobrazie miejskim.
Wrocław
-
31 maja 2026Od Nasiona do Owocu – Echa z ogrodu MIKÉFE - interwencja artystyczna
„Od nasiona do owocu. Echa z ogrodu MIKÉFE” było artystycznym i edukacyjnym programem przygotowanym przez Marom Budapest, organizację działającą na rzecz odnowy kultury żydowskiej i budowania solidarności społecznej. Wydarzenie poświęcono historii MIKÉFE – Węgierskiego Izraelickiego Stowarzyszenia Rzemieślniczego i Rolniczego, jednej z najważniejszych instytucji edukacji zawodowej działających wśród społeczności żydowskiej na Węgrzech w XX wieku. Poprzez wystawę, działania partycypacyjne, warsztaty, spacer dźwiękowy oraz publikację artystyczną uczestnicy poznawali dziedzictwo szkoły ogrodniczej i ogrodu MIKÉFE, które przez lata stanowiły przestrzeń nauki, pracy, społecznej mobilności i budowania wspólnoty.
Budapeszt, Węgry
-
29.05.2026, 30.05.2026, 31.05.2026, 4.06.2026, 6.06.2026, 7.06.2026The Woods
FestivALT, we współpracy z Teatrem Polskim im. Hieronima Konieczki w Bydgoszczy oraz Necessary Angel Theatre Company z Toronto, przygotował spektakl The Woods. Przedstawienie podejmuje temat pamięci, ludobójstwa, traumy oraz sposobów opowiadania o trudnej historii, wykorzystując historię rodziny żyjącej w izolacji po zakończeniu wojny. Premierowym pokazom towarzyszyły spotkania z twórcami, a spektakl został następnie zaproszony do programu 30. Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego Kontakt w Toruniu.
Bydgoszcz, Polska
-
21.05.2026, 2.06.2026, 16-17.06.2026Szkolenia pilotażowe dotyczące afrofobii, kolonializmu i dekolonizacji
CEJI – A Jewish Contribution for an Inclusive Europe zorganizowało w Brukseli cykl pilotażowych szkoleń poświęconych afrofobii, kolonializmowi i dekolonizacji. Program skierowany był do aktywistów pamięci, edukatorów, pracowników socjalnych oraz przedstawicieli organizacji społecznych z różnych krajów Europy. Szkolenia łączyły wiedzę historyczną z praktycznymi narzędziami służącymi rozpoznawaniu i przeciwdziałaniu dyskryminacji oraz budowaniu bardziej świadomych i włączających praktyk edukacyjnych.
Bruksela, Belgia
-
maj-czerwiec 2026Cykl wydarzeń wokół wystawy „Żydowscy Architekci Wrocławia”
UMF, we współpracy z Fundacją Bente Kahan i Katedrą Judaistyki im. Taubego Uniwersytetu Wrocławskiego, zorganizowało serię wydarzeń publicznych, warsztatów akademickich, wycieczek z przewodnikiem i spacerów po wystawie „Żydowscy Architekci Wrocławia”. Wystawa prezentowała wybrane biografie, budynki i sieci zawodowe siedmiu żydowskich architektów działających w przedwojennym Breslau w Niemczech (dziś Wrocław, Polska), koncentrując się na ich roli w kształtowaniu krajobrazu miejskiego metropolii od XIX wieku do okresu międzywojennego.
Wrocław, Polska
-
23-26 kwietnia 2026Reinterpretacje granic, przemocy i oporu na pograniczach Europy
W Świnorojach, w regionie przygranicznym, spotkaliśmy się, by wspólnie przyjrzeć się przemocy granicznej, mechanizmom kontroli i formom oporu na zewnętrznych granicach Unii Europejskiej. Seminarium połączyło prezentacje badawcze, warsztaty, działania terenowe i praktyki artystyczne, tworząc przestrzeń intensywnej wymiany wiedzy i doświadczeń. Szczególną uwagę poświęciliśmy relacji między pamięcią historyczną a współczesnymi kryzysami migracyjnymi.
Polska, Świnoroje
-
05.04.2025, 06.04.2025, 16.10.2025, 18.10.2025 18.05.2026, 19.05.2026, 22.05.2026Dźwiękowy krajobraz Płaszowa
FestivALT opracował „Dźwiękowy krajobraz Płaszowa” – spacer dźwiękowy po terenie dawnego niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Płaszów w Krakowie. Projekt wykorzystuje historię mówioną, nagrania dźwiękowe i narrację opartą na konkretnych miejscach, przybliżając historię obozu oraz współczesne sposoby jego upamiętniania. Spacer jest dostępny bezpłatnie w aplikacji Echoes i można z niego korzystać zarówno podczas wydarzeń prowadzonych przez organizatorów, jak i indywidualnie.
Kraków, Polska
-
26-27.03.2026Spotkanie interesariuszy
Dwudniowe spotkanie w Gdańsku dla partnerów projektu, ekspertów, edukatorów, przedstawicieli instytucji kultury oraz lokalnych społeczności zajmujących się trudnym dziedzictwem połączyło wizyty studyjne, warsztaty, dyskusje metodologiczne i udział w partycypacyjnej ceremonii upamiętniającej cmentarz żydowski w gdańskim Wrzeszczu. Wydarzenie stało się przestrzenią wymiany doświadczeń dotyczących ochrony dziedzictwa, pracy z pamięcią oraz angażowania społeczeństwa obywatelskiego.
Gdańsk, Polska
-
6-8.03.2026 & 14.03.2026Warsztaty interdyscyplinarne i konkurs "Upamiętnienie poprzez sztukę"
Interdyscyplinarne warsztaty i konkurs poświęcony był poszukiwaniu nowych form upamiętniania zniszczonego cmentarza żydowskiego przy ul. Gwarnej we Wrocławiu. Łącząc sztukę, architekturę krajobrazu, badania nad dziedzictwem i działania partycypacyjne, uczestniczki opracowywały koncepcje czasowych interwencji artystycznych dla miejsca o szczególnym znaczeniu historycznym. Działanie pokazało, jak współczesne praktyki twórcze mogą wspierać odpowiedzialne i wrażliwe formy pracy z trudnym dziedzictwem.
Wrocław, Polska
-
19–20.02.2026 • 16.04.2026 • 28–29.05.2026 • 29.05.2026Konferencja o pamięci publicznej
Cykl „Konferencja o pamięci publicznej” zgromadził badaczy, aktywistów pamięci, muzealników i osoby zajmujące się ochroną dziedzictwa, tworząc przestrzeń do wspólnej refleksji nad współczesnymi wyzwaniami upamiętniania Zagłady i trudnego dziedzictwa. Program połączył seminaria naukowe, działania terenowe i spotkania z praktykami, pokazując, jak badania, edukacja i aktywizm mogą wspólnie kształtować odpowiedzialną pamięć publiczną. Wydarzenie zostało zrealizowane przez Fundację Zapomniane we współpracy z Fundacją Miszpucha oraz Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.
Warszawa, Polska
-
18.02.2026, 15.04.2026, 19.04.2026Cykl sesji edukacyjnych
Fundacja Urban Memory zorganizowała cykl edukacyjnych działań terenowych w Złotoryi, Wrocławiu i Oławie, poświęconych dokumentowaniu oraz interpretacji materialnych śladów żydowskiego dziedzictwa. Uczestnicy poznawali metody inwentaryzacji macew, zasady ochrony miejsc pochówku oraz praktyki opieki nad rozproszonym dziedzictwem. Program połączył edukację, badania terenowe i zaangażowanie społeczne, pokazując, jak lokalne społeczności mogą aktywnie uczestniczyć w zachowywaniu pamięci o nieistniejących już społecznościach żydowskich.
Złotoryja, Wrocław, Oława - Polska
-
29 stycznia 2026Zniekształcanie Zagłady – od danych do rozwiązań politycznych
W Berlinie spotkaliśmy się, by wspólnie przełożyć dane i badania na konkretne odpowiedzi wobec zniekształcania i negowania Zagłady. Żydowskie Stowarzyszenie Czulent zorganizowało wydarzenie jako praktyczną przestrzeń współpracy między badaczami, praktykami i organizacjami społecznymi. Dyskusja połączyła perspektywę monitoringu, polityk publicznych i działań oddolnych.
Berlin, Niemcy
-
28.01.2026, 19.02.2026, 19.03.2026, 23.04.2026, 23.06.2026Seria webinarów - Handbook Pamięci Ratunkowej
The ReActMem Handbook and the project activities were disseminated through a series of five online events, including one workshop for schools and four thematic public webinars.
Online
-
19-20 grudnia 2025Jiskry na Chanukę. Razem na Szabat
Podczas chanukowego wydarzenia Jiskry stworzyliśmy przestrzeń dialogu pomiędzy warszawską społecznością żydowską a osobami, które w całej Polsce dbają o pamięć po swoich żydowskich sąsiadach. Wspólne zapalenie świec, rozmowy i świąteczny stół stały się momentem widzialności, wsparcia i wzmacniania więzi. Wydarzenie połączyło pamięć, wspólnotę i perspektywę dalszej współpracy.
Warszawa, Polska
-
1, 6-7 grudnia 2025Konferencja poświęcona aktywizmowi pamięciowemu
Konferencja „Conference on Memory Activism” odbyła się w Warszawie jako kilkudniowy cykl spotkań poświęconych współczesnym formom aktywizmu pamięciowego. Wydarzenie zgromadziło osoby działające lokalnie, badaczy, edukatorów, artystów oraz przedstawicieli instytucji kultury i organizacji społecznych. Program łączył prezentację wyników badań, wymianę doświadczeń, działania artystyczne i debatę publiczną, podejmując temat wyzwań związanych z upamiętnianiem i potrzebą systemowego wsparcia aktywizmu pamięciowego.
Warszawa, Polska
-
23 października 2025Speaking of Us…
Podczas sympozjum Speaking of Us w Dreźnie wspólnie przyjrzeliśmy się temu, jak żydowskie głosy funkcjonują dziś w sztuce, dziedzictwie i polityce kulturalnej w Europie. We współpracy Jüdische Woche Dresden i FestivALT Kraków stworzyliśmy bezpieczną przestrzeń do rozmowy o autoreprezentacji, sprawczości i odpowiedzialności instytucjonalnej. Spotkanie stało się początkiem trwałej współpracy ponad granicami.
Drezno, Niemcy
-
18 listopada, 2025Prezentacja działań pierwszej edycji programu rezydencyjnego LABA Paris
LABA Paris przeprowadziła prezentację pierwszej edycji swojej rezydencji artystycznej, podczas której twórcy zaprezentowali nowe prace inspirowane klasycznymi tekstami żydowskimi. Wydarzenie umożliwiło publiczności poznanie procesów twórczych, instalacji, performansów i projektów rozwijanych przez artystów przez ostatnie sześć miesięcy. Towarzysząca dyskusja z udziałem uczestników programu poruszała tematy dziedzictwa, zmiany i artystycznej reinterpretacji tradycji. Spotkanie zgromadziło przedstawicieli środowiska kultury oraz mieszkańców Paryża zainteresowanych nowymi głosami na współczesnej scenie artystycznej.
Paryż, Francja
-
16 listopada, 2025Jak mówić o dziedzictwie żydowskim: dobre praktyki i wyzwania narracyjne
16 listopada 2025 roku zorganizowaliśmy w Lublinie szkolenie dla przewodników pt. „Jak mówić o dziedzictwie żydowskim: dobre praktyki i wyzwania narracyjne”. Szkolenie koncentrowało się na wrażliwym i odpowiedzialnym podejściu do prezentowania historii Żydów, miejsc dziedzictwa i narracji mniejszości. Program obejmował wykłady ekspertów, praktyczne narzędzia opracowane w ramach projektu ReActMem oraz zwiedzanie Jesziwy Chachmej Lublin.
Lublin, Polska
-
15.11.2025, 30.11.2025Sztuka wobec zniekształcania pamięci o Zagładzie
FestivALT zaprosił mieszkańców Otfinowa i Dąbrowy Tarnowskiej do wspólnej refleksji nad lokalną historią Zagłady, pamięcią i odpowiedzialnością za jej przekazywanie. Poprzez wystawę, wykłady i otwarte rozmowy przywracaliśmy do publicznego obiegu archiwalne materiały, świadectwa oraz historie przez lata pozostające na marginesie lokalnej pamięci. Wydarzenie pokazało, jak praktyki artystyczne mogą pomagać w konfrontowaniu zniekształceń historii i budowaniu dialogu między mieszkańcami, instytucjami kultury oraz potomkami ocalałych.
Polska, Otwinów, Dąbrowa Górnicza
-
1 listopada, 2025Premiera podcastu „Bad Cousins” i dyskusja publiczna
Fundacja LABA Berlin przeprowadziła w Berlinie premierę podcastu Bad Cousins, prezentując nowy format badań artystycznych poświęcony temu, jak symbole abrahamowe funkcjonują we współczesnych narracjach kulturowych i politycznych. Wydarzenie połączyło wspólne słuchanie fragmentów podcastu, moderowaną dyskusję panelową oraz otwartą wymianę z publicznością, tworząc przestrzeń refleksji nad relacjami żydowsko-muzułmańskimi w kontekście wydarzeń po 7 października. Spotkanie przyciągnęło zróżnicowaną publiczność artystów, badaczy, edukatorów i członków społeczności, wzmacniając dialog międzykulturowy i zaangażowanie społeczne.
Berlin, Niemcy
-
29 października 2025, 23 lutego 2026Rzecznictwo w czasach polaryzacji – komunikacja i budowanie sojuszy
Warsztaty Rzecznictwo w czasach polaryzacji – komunikacja i budowanie sojuszy zostały zorganizowane przez Żydowskie Stowarzyszenie Czulent w ramach projektu ReActMem 29 października 2025 roku w Brukseli oraz 23 lutego 2026 roku w Warszawie. Spotkania skierowane były do osób działających na rzecz przeciwdziałania antysemityzmowi, dyskryminacji i mowie nienawiści. Uczestnicy rozwijali umiejętności komunikacyjne oraz poznawali strategie budowania współpracy w warunkach rosnącej polaryzacji społecznej.
Bruksela, Belgia; Warszawa, Polska
-
26 października, 2025„To Miejsce” – spacer po okolicy i seminarium warsztatowe na temat Nowego Cmentarza Żydowskiego w Lublinie
26 października 2025 roku odbyło się spotkanie otwarte poświęcone roli Nowego Cmentarza Żydowskiego w Lublinie w lokalnej kulturze pamięci, ze szczególnym uwzględnieniem zaangażowania sąsiadów. Program obejmował spacer historyczny z przewodnikiem oraz prezentację ścieżki dźwiękowej stworzonej na potrzeby aplikacji Echoes. Spotkanie zakończyły warsztaty w Ośrodku Kultury Społecznej Kalinowszczyzna, podczas których mieszkańcy dyskutowali o znaczeniu i przyszłości tego miejsca.
Lublin, Polska
-
23 października 2025Otwarcie wystawy „Entropy”, spotkania z artystami
LABA Berlin przeprowadziła w 2025 roku wydarzenie otwierające wystawę „Entropy”, prezentując nowe prace jedenastu żydowskich i muzułmańskich artystów i ukazując ich badania nad pamięcią, wymazywaniem i transformacją historii. Dzięki przygotowanym instalacjom multimedialnym, oprowadzaniom i rozmowom z twórcami wernisaż zgromadził ponad 1100 uczestników, stając się przestrzenią dialogu o złożonych doświadczeniach diaspor i mniejszości. Wydarzenie wzmocniło widoczność LABA Berlin oraz znacząco przyczyniło się do rozwijania publicznej refleksji nad współczesnym dziedzictwem żydowskim w Berlinie.
Berlin, Niemcy
-
16-17, 22 października, 2025Seminarium poświęcone kulturom pamięci w miejscach trudnego dziedzictwa
Seminarium poświęcone kulturom pamięci w miejscach trudnego dziedzictwa to międzynarodowe, dwuczęściowe seminarium eksperckie poświęcone wyzwaniom związanym z upamiętnianiem trudnych miejsc pamięci. Wydarzenie łączyło refleksję akademicką z bezpośrednią pracą w terenie obok byłego obozu zagłady w Sobiborze.
Warszawa i Sobibór, Polska
-
16.10.2025 • 20.11.2025 • 18.12.2025 • 12.05.2026Lunch Talks. Restytucja, pamięć i dziedzictwo po II wojnie światowej i kolonializmie
CEJI – A Jewish Contribution for an Inclusive Europe zorganizowało cykl internetowych seminariów poświęconych restytucji, dziedzictwu kulturowemu oraz pamięci po II wojnie światowej i kolonializmie. Spotkania gromadziły ekspertów, aktywistów i osoby zaangażowane w działania na rzecz sprawiedliwości historycznej, tworząc przestrzeń do rozmowy o odpowiedzialności, naprawie i współczesnych formach upamiętniania. Cykl pokazał, jak doświadczenia różnych społeczności mogą wzajemnie wzbogacać debatę o pamięci i prawach człowieka.
-
10.10.2025, 13.03.2026 & 22.03.2026Spacery śladami dziedzictwa kulturowego we Wrocławiu
Cykl spacerów śladami dziedzictwa kulturowego z elementem edukacyjnym, wprowadzającym w historyczny i przestrzenny kontekst terenu cmentarza, zachęcającym do refleksji nad związkiem między rozwojem miast, ekologią i pamięcią.
Wrocław, Polska
-
5-6.10.2025Upamiętnienie cmentarzy żydowskich w Europie
Międzynarodowe seminarium zgromadziło profesjonalistów z dziedziny dziedzictwa, przedstawicieli instytucji publicznych, organizacji społeczeństwa obywatelskiego, badaczy, artystów i członków społeczności żydowskich, aby wspólnie zastanowić się nad współczesnym podejściem do ochrony i upamiętnienia cmentarzy żydowskich w Europie.
Barcelona, Hiszpania
-
If I Had a Gun, I’d Take Them All Down
Interaktywny monodram If I Had a Gun, I’d Take Them All Down łączy performans aktorski z immersyjnymi projekcjami wideo, prowadząc widzów przez współczesny Kijów i jego złożony krajobraz polityczny oraz historyczny. Spektakl podejmuje refleksję nad przemocą, władzą i moralnymi dylematami związanymi z walką o wolność i sprawiedliwość. Prezentacje zostały zorganizowane przez Stowarzyszenie FestivALT w 2025 roku w Lublinie, Warszawie i Krakowie. Po każdym pokazie odbywało się spotkanie z twórcami.
Warszawa, Kraków, Lublin - Polska
-
27.09.2025, 18.10.2025Pamięć miasta – odkrywając nieoczywiste historie Wrocławia
Cykl dwóch półdniowych szkoleń organizowanych przez Fundację Urban Memory we współpracy z Fundacją EkoRozwoju dla zróżnicowanej grupy seniorów i liderów społeczności nieformalnych. Uczestnicy pochodzili z Uniwersytetu Trzeciego Wieku Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Uniwersytetu Trzeciego Wieku Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.
Wrocław
-
19 wrześniaDyskusja publiczna w miejscu pamięci Holokaustu
Ostatnie wydarzenie z cyklu „Miejsca Pamięci” w Marom odbyło się 19 września 2025 roku i poświęcone było pamięci o Holokauście w Budapeszcie poprzez spacer z przewodnikiem, zwiedzanie wystawy i dyskusję publiczną. Uczestnicy odwiedzili Mur Pamięci Getta oraz Galerię 2B, gdzie kuratorka Zsófia Farkas zaprezentowała wystawę „1945 – Którędy naprzód?”, odzwierciedlającą pierwsze kroki odbudowy życia żydowskiego po Holokauście. Program sprzyjał dialogowi i refleksji nad tym, jak pamięć jest zachowywana i reinterpretowana w krajobrazie kulturowym miasta.
Budapeszt, Węgry
-
18 i 20 września 2025 r.Wizyta i seminarium w Tallinnie: Upamiętnianie dziedzictwa żydowskiego i pamięci o Zagładzie w regionie bałtyckim
18 września 2025 roku uczestnicy zgromadzili się w byłym więzieniu Patarei w Tallinie, aby uczcić pamięć ofiar Holokaustu, odwiedzając miejsca pamięci i biorąc udział w ceremonii zniczowej i kamieniami. Dwa dni później Muzeum Żydowskie w Estonii zorganizowało międzynarodowe seminarium poświęcone cyfrowym narzędziom ochrony dziedzictwa żydowskiego w krajach bałtyckich i Polsce, w którym wzięli udział edukatorzy, muzealnicy i przedstawiciele społeczności. Prelegenci przedstawili kluczowe zasoby internetowe, takie jak Wirtualny Sztetl, Atlas Holokaustu Litwy, oraz inne inicjatywy cyfrowe wspierające pamięć i edukację.
Tallinn, Estonia
-
18 września, 2025Wrocław nieoczywisty - od kolonialnych zbiorów muzealnych po zapomniane cmentarze
Podczas panelu „Wrocław nieoczywisty” uczestnicy dyskutowali o tym, jak Wrocław – dawniej Breslau – mierzy się z niewygodną, zapomnianą lub celowo wymazaną przeszłością. Badaczki, muzealnicy i aktywiści zebrali się, aby poszukiwać języka, który pozwoli z uwagą i troską omawiać tę złożoną historię. Wystawa „Uwikłane” stała się punktem wyjścia do refleksji nad losem pozaeuropejskich kolekcji miasta, z których wiele pochodziło z byłych kolonii niemieckich i teraz powraca do debaty publicznej nie tylko jako artefakty, ale jako świadkowie historii.
Wrocław, Polska
-
24.08.2025, 15.01.2026Ślad na Wąskiej Ulicy
W ramach wsparcia dla oddolnych inicjatyw kulturowych realizowanych poza dużymi ośrodkami miejskimi współpracowaliśmy z festiwalem Ślad na Wąskiej w Radomiu. Poprzez działania artystyczne, filmowe i spacer dziedzictwa zaprosiliśmy odbiorców do odkrywania wielowarstwowej historii miasta bezpośrednio w przestrzeni ulicy. Projekt połączył lokalne zakorzenienie z międzynarodową perspektywą pracy z pamięcią.
Radom, Polska
-
3.08.2025, 23–24.08.2025, 31.08.2025, 10.10.2025Obchody 82. rocznicy likwidacji getta w Będzinie
3 sierpnia 2025 roku w Będzin, przy Pomniku Bohaterów Getta w dzielnicy Kamionka, upamiętniono 82. rocznicę likwidacji getta będzińskiego. Wydarzenie, zorganizowane przez Fundacja Brama Cukermana w ramach projektu Dzielnica Kamienna, połączyło uroczystość rocznicową z działaniami edukacyjnymi i partycypacyjnymi. Szczególnym momentem było publiczne czytanie imion ofiar oraz wspomnień ocalałych, podkreślające osobisty i międzypokoleniowy wymiar pamięci.
Będzin, Polska
-
23 czerwca, 2025(Nie)pamięć i psychologiczne pułapki osądu
23 czerwca 2025 roku we Wrocławiu odbyły się warsztaty „(Nie)pamięć i psychologiczne pułapki osądu”, organizowane przez Fundację Urban Memory i Fundację EkoRozwój w ramach projektu ReActMem. Uczestnicy – edukatorzy, aktywiści i studenci – wspólnie zgłębiali, jak pamięć, stereotypy i błędy poznawcze wpływają na nasze postrzeganie świata. Program łączył wiedzę psychologiczną z lokalnymi przykładami (nie)pamięci oraz dialogiem inspirowanym metodą Centrum Nansena.
Wrocław, Polska
-
12-13 czerwca 2025Szkolenie na temat negacji i zniekształcania Holokaustu
W dniach 12–13 czerwca 2025 r. w Krakowie odbyło się szkolenie dla edukatorów, urzędników miejskich i aktywistów na temat reagowania na zaprzeczanie i zniekształcanie Holokaustu. Warsztaty skupiły się na rozwijaniu kompetencji w zakresie komunikacji asertywnej, dialogu i przeciwdziałania polaryzacji.
Kraków, Polska
-
12 czerwca 2025Seminarium na temat cmentarzy żydowskich w Lublinie
12 czerwca 2025 roku w Lublinie odbyło się seminarium poświęcone Nowemu Cmentarzowi Żydowskiemu, obejmujące spacer edukacyjny oraz spotkanie eksperckie w Instytucie Europy Środkowej. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli instytucji publicznych, naukowców i aktywistów zajmujących się ochroną dziedzictwa żydowskiego. Celem spotkania było zapoczątkowanie działań na rzecz przywrócenia pamięci i ochrony zaniedbanej części nekropolii.
Lublin, Polska
-
1 czerwca 2025LABA Tikkun Shavuot 2025 – Night of Change
Program wydarzenia połączył tradycję nocnego studiowania święta Szawuot z nowoczesną sztuką i aktywnym udziałem publiczności. W historycznej Casa Adret artyści LABA zaprezentowali powstające prace inspirowane żydowską tożsamością, pamięcią i przemianą. Wydarzenie angażowało uczestników jeszcze przed jego rozpoczęciem, tworząc przestrzeń dialogu i współtworzenia.
Barcelona, Hiszpania
-
28 maja 2025Publiczna rozmowa dotycząca miejsca pamięci Zagłady
Publiczna rozmowa dotycząca miejsca pamięci Zagłady w Budapeszcie połączyła wizytę przy pomnikach, performans teatralny i moderowaną dyskusję. Wydarzenie stworzyło przestrzeń do refleksji nad pamięcią, traumą historyczną i obecnością historii w miejskiej przestrzeni. Uczestnicy mieli okazję do wspólnego namysłu i wymiany doświadczeń z twórcami oraz badaczami kultury.
Budapeszt, Węgry
-
21 maja 2025Gwarna – warsztat ekspercki: jak projektować miejsce pamięci?
21 maja 2025 r. we Wrocławiu odbyło się wyjątkowe spotkanie poświęcone projektowaniu miejsc pamięci. Podczas tego jednodniowego wydarzenia eksperci z różnych dziedzin i dyscyplin z Wrocławia i Warszawy, studenci i aktywiści spotkali się, aby wspólnie zastanowić się, jak - na przykładzie cmentarza żydowskiego przy ul. Gwarnej - odpowiedzialnie kształtować przestrzeń upamiętniającą kłopotliwe dziedzictwo.
Wrocław, Polska
-
14 maja 2025Inkluzywne upamiętnienie dwóch żydowskich dziewczynek w Przegalinach Małych
14 maja 2025 r. Fundacja Zapomniane zorganizowała uroczystość upamiętniającą we wsi Przegaliny Małe, położonej w gminie Komarówka Podlaska. Wydarzenie poświęcone było pamięci dwóch żydowskich dziewcząt, które zostały zamordowane podczas Holokaustu i pochowane w pobliskim lesie.
Przegaliny Małe, Polska
-
13 maja 2025Inkluzywne upamiętnienie Sury Teller w Pawlichach
W czerwcu 2025 roku, w ramach projektu ReActMem, zrealizowaliśmy w Pawlichach (woj. lubelskie) wydarzenie poświęcone pamięci Sury Teller – młodej żydowskiej dziewczyny, urodzonej 13 marca 1923 roku w Starych Królach, zamordowanej w czasie Zagłady. Jej grób, nieoznaczony przez dziesięciolecia, wskazali mieszkańcy wsi, przekazując ustne świadectwa swoich przodków.
Księżpol, Pawlichy, Polska
-
7 maja 2025Wystawa „Archiwum Krajobrazu” w Kazerne Dossin
Wystawa „Archiwum Krajobrazu” prezentowana w Kazerne Dossin w Mechelen w Belgii w dniach od 7 maja do 30 czerwca 2025 roku była poświęcona nieupamiętnionym miejscom pochówku ofiar Zagłady na terytorium Polski. Projekt powstał z inicjatywy Fundacji Zapomniane i stanowił efekt współpracy z Polish Institute Brussels, Fundacją Urban Memory, CEJI – A Jewish Contribution to an Inclusive Europe oraz Kazerne Dossin. Projekt był częścią programu polskiej prezydencji w Radzie UE w 2025 r.
Mechelen, Belgia
-
29 kwietnia 2025Jak mówić o Holokauście w czasach dezinformacji i narastających napięć?
29 kwietnia w Warszawie odbyło się dedykowane szkolenie, w którym wzięło udział 25 edukatorów z całej Polski — reprezentujących miejsca pamięci, szkoły, muzea, instytucje edukacyjne i miasto Kraków. Wydarzenie stworzyło przestrzeń do dzielenia się dobrymi praktykami i refleksji nad tym, jak nauczać o Holokauście z dokładnością, empatią i bez ulegania presji bieżących wydarzeń.
Warszawa, Polska
-
14.06.2024, 19.03.2025Wydarzenia upamiętniające w Taevaskoja i Tallinnie
W ostatnim czasie odbyły się dwa wydarzenia upamiętniające w Estonii, które zgromadziły uczestników z różnych środowisk i krajów, angażując ich w refleksję nad antysemityzmem, pamięcią historyczną oraz ochroną dziedzictwa kulturowego. Wydarzenia te zostały zorganizowane przez Eesti Juudi Kogukond MTÜ, jednego z partnerów projektu ReActMem.
Taevaskoja i Tallinn, Estonia
-
11 Marca, 2025Inkluzywne upamiętnienie ofiar Holokaustu w Żelechowie
11 marca 2025 roku w Żelechowie odbyła się uroczystość upamiętniająca ofiary Holokaustu. Zorganizowana wspólnie z Magdaleną Czajką i Fundacją Zapomniane, zgromadziła lokalne władze, edukatorów i mieszkańców na uroczystości upamiętniającej oraz wykładzie Aleksandry Janus na temat ochrony dziedzictwa żydowskiego. Spotkanie zainspirowało dalszą współpracę, w tym plany warsztatów społecznych mających na celu stworzenie nowego pomnika na nieupamiętnionym miejscu pochówku w Żelechowie.
Żelechów, Polska
-
27 Luty - 2 Marzec 2025Międzynarodowe seminarium na temat pamięci i aktywizmu na rzecz praw człowieka II
W seminarium wzięli udział badacze z 17 różnych krajów, którzy przedstawili swoje prace empiryczne i odpowiedzieli na zaproszenie do udziału w promowaniu krytycznego dialogu na temat migracji, przemocy granicznej, zmagań społecznych i sprawiedliwości społecznej.
Świnoroje, Polska
-
20–21 lutego, 27 marca 2025 r.Pamięć, upamiętnianie i aktywizm pamięci
W pierwszym kwartale 2025 roku zrealizowaliśmy dwuczęściowy cykl wydarzeń poświęconych aktywizmowi pamięci, który odbył się w Warszawie (20–21 lutego) i Krakowie (27 marca). Oba spotkania skierowane były do różnych grup odbiorców – od naukowców i edukatorów, po artystów i aktywistów – i miały na celu budowanie przestrzeni dialogu na temat pamięci, upamiętnienia i zaangażowania obywatelskiego we współczesnej Europie.
Warszawa i Kraków, Polska
-
January 26, 2025Miejsca pamięci – od murów ELTE do budynku synagogi Rumbach
Z okazji 80. rocznicy Międzynarodowego Dnia Pamięci o Holokauście i wyzwolenia getta w Budapeszcie organizacja Marom zaprasza osoby zainteresowane tematem na trzyczęściową dyskusję i wycieczkę z przewodnikiem. Pierwsza sesja odbędzie się 26 stycznia o 15:30. Program rozpocznie się spacerem z budynku ELTE Astoria do synagogi Rumbach, gdzie uczestnicy obejrzą stałą wystawę obok budynku. Na koniec w sali JDC Mozaik Hub odbędzie się dyskusja poświęcona pomnikom i miejscom Holokaustu utworzonym w ciągu ostatniej dekady. Ponadto zostaną wyświetlone dwie krótkie animacje autorstwa artystki Zsófii Szemző, przedstawiające synagogę Rumbach jako przestrzeń nieobecności.
Budapeszt, Węgry
-
23-24 Listopada, 2024LabaLive Barcelona
Wydarzenie LABA Live, które odbyło się w dniach 23–24 listopada 2024 r., było zwieńczeniem programu stypendialnego LABA Barcelona, prezentując prace stypendystów inspirowane klasycznymi tekstami żydowskimi na temat „NOCY”. Wydarzenie odbyło się w Casa Adret, jednym z najstarszych budynków mieszkalnych w Barcelonie i centralnym miejscu działań LABA Barcelona, położonym w sercu średniowiecznej dzielnicy żydowskiej.
Barcelona, Hiszpania
-
14 listopada 2024Inkluzywne upamiętnienie ofiar Holokaustu w Głodnie
W listopadzie zespół Fundacji Zapomniane wraz z lokalnymi partnerami przeprowadził zielone upamiętnienie grobu i leśnej kryjówki w miejscowości Głodno (gmina Łaziska). Dzięki współpracy z architektką (dla) krajobrazu Natalią Budnik oznaczyliśmy lokalizację ziemianki/pochówku za pomocą roślin tak, aby wpisywało się w lokalny krajobraz. Podczas uroczystości odsłonięcia pomnika/nagrobka wraz ze społecznością lokalną upamiętniliśmy 10 osób narodowości żydowskiej. W uroczystości wzięli udział mieszkańcy, młodzież i nauczyciele z czterech okolicznych szkół, przedstawiciele instytucji, władz lokalnych i regionalnych oraz duchowieństwa rabin, biskup i ksiądz proboszcz Łazisk, przedstawiciele Ochotniczej straży pożarnej.
Głodno / Niedźwiada Mała, Polska
-
10 oraz 22 październikaJiskry 2024
W tym roku JCC Warsaw skupiło się na zaprezentowaniu dwóch konkretnych nośników pamięci: sztuk wizualnych i architektury. Oba wykłady otworzyły dyskusję na temat różnych typów nośników pamięci i zachęciły publiczność do zadawania pytań i debatowania na tematy takie jak: Kto jest odpowiedzialny za zachowanie dziedzictwa żydowskiego?; Dlaczego jest to ważne?; W jaki sposób powinno się to robić?.
Warszawa, Polska
-
9.10.2024Przywracamy pamięć o niej.
W ramach projektu "Przywracamy pamięć o niej", artystka wizualna Anna Schapiro - wspólnie z uczniami i uczennicami szkół powiatu chrzanowskiego - symbolicznie wyznaczyła granice synagogi za pomocą naturalnych, ekologicznych pigmentów ziemnych. Ten partycypacyjny projekt artystyczny miał na celu przywrócenie zbiorowej pamięci o synagodze, podkreślając jej historyczne znaczenie jako centrum żydowskiego życia religijnego i kulturalnego.
Chrzanów, Polska
-
19 września 2024Inkluzywne upamiętnienie żydowskiej dziewczyny ofiary Holokaustu w Rajbrocie
W dniu 19 września odbyło się inkluzywne upamiętnienie miejsca śmierci i pochówku żydowskiej dziewczyny w Rajbrocie (powiat bocheński), organizowane przez Fundację Zapomniane. Warsztaty z młodzieżą z lokalnej szkoły podstawowej, które zakończyły się umieszczeniem odnowionej i wspólnie przygotowanej drewnianej macewy w miejscu, w którym spoczywa.
Rajbrot, Polska
-
14-15 września 2024, sobota-niedzielaSZUL. Stanisław Wygodzki. Wspomnienie o pisarzu z Będzina
W SZULu odbyło się wyjątkowe wydarzenie poświęcone twórczości Stanisława Wygodzkiego – wybitnego pisarza, poety, autora bajek dla dzieci i tłumacza z Będzina. Fundacja, wspólnie z Izabelą Tumas-Matuszewską, zorganizowała dwudniowe spotkanie przypominające o dorobku artysty, który niegdyś był obecny w szkolnych lekturach, a dziś pozostaje niemal zapomniany. Wygodzki wielokrotnie wracał w swoich tekstach do rodzinnego miasta, które opisywał z czułością, ale i bólem. Jego powojenna twórczość poruszała tematy Zagłady, polityki i osobistego dramatu, pozostawiając głęboki ślad w literaturze polskiej.
Będzin, Polska
-
4–6 września 2024Zielone Upamiętnienie Immanuela Löwa
Zielone Upamiętnienie Immanuela Löwa to trzydniowa międzynarodowa konferencja, która odbyła się w Szeged na Węgrzech w dniach od 4 do 6 września 2024 r. Jej głównym celem było zgromadzenie naukowców, badaczy i członków społeczności z całych Węgier i zagranicy, aby zastanowili się nad życiem i spuścizną rabina dr Immanuela Löwa (1854–1944), naczelnego rabina Szegedu, ze szczególnym uwzględnieniem jego pionierskiej pracy w dziedzinie botaniki.
Szeged, Węgry
-
21.06.2024, 14.09.2024„Jeszcze Polska nie zginęła”
„Jeszcze Polska... (Poland is not Yet Lost)” to interaktywny, satyryczny i futurystyczny spektakl teatralny, który wyobraża sobie świat, w którym państwo Izrael zostało zniszczone, co doprowadziło do powrotu trzech milionów Żydów do Polski. Fabuła eksploruje Polskę rządzoną przez żydowskich przywódców, w tym prezydenta kraju, granego przez Macieja Stuhra (w tej roli sam aktor). Decyzja Stuhra o przejściu na judaizm inspiruje cztery miliony nieżydowskich Polaków do pójścia w jego ślady. W tej alternatywnej rzeczywistości widzowie są zaproszeni do bycia świadkami kluczowego momentu w historii polsko-żydowskiej: referendum, które zadecyduje o utworzeniu nowego państwa żydowskiego w Polsce.
Kraków, Polska
-
28-30 majaInauguracja Projektu
Inauguracja projektu odbyła się w maju 2024 r. we Wrocławiu. Kick-off zaplanowano jako wydarzenie 3-dniowe (28-30 maja) z różnorodnym programem, w którym wzięli udział partnerzy projektu z czterech krajów Unii Europejskiej, aby omówić wdrożenie i harmonogram projektu ReActMem, spotkać się z polsko-żydowskimi artystami i wziąć udział w warsztatach razem z nimi, a także aby skorzystać z programu towarzyszącego prezentującego żydowskie dziedzictwo miasta Wrocławia.
Wrocław, Polska
-
23 - 26 maja 2024 rokuBadanie nowej dynamiki polityk migracyjnych i przemocy na granicach
Seminarium odbyło się w Świnoroju na Podlasiu, na polsko-białoruskiej granicy. Zgromadziło badaczy z różnych krajów, którzy przedstawili swoje empiryczne prace na temat przemocy granicznej i odpowiedzieli na zaproszenie do wspólnego rozwijania krytycznego dialogu na temat migracji, przemocy granicznej, walk społecznych i sprawiedliwości społecznej. Prelegenci zostali wybrani na podstawie abstraktów przesłanych w odpowiedzi na otwarty nabór rozesłany za pośrednictwem akademickich i aktywistycznych sieci. Oprócz prelegentów i innych aktywnych uczestników seminarium w sesjach i otwarciu wystaw wzięło udział około 25 innych osób (aktywiści i pracownicy humanitarni, lokalni mieszkańcy oraz międzynarodowi studenci Uniwersytetu Warszawskiego, którzy dołączyli do dyskusji).
Świnoroje, Polska
-
18 maja, 22 czerwca, 9 listopada, 2024Inkluzywne upamiętnienie – niemiecki cmentarz we Wrocławiu
W ramach prowadzonych działań udało się odkryć, udokumentować i zachować części przedwojennego dziedzictwa cmentarza i Wrocławia, łącząc profesjonalne prace konserwatorskie, współpracę ze społecznością lokalną i zaangażowanie społeczne. Wydobyto ponad 50 nagrobków, kilka z nich odrestaurowano w ramach warsztatów, a także opracowano koncepcję przyszłego lapidarium.
Wrocław, Polska