Przywracanie pamięci. Edukacja, przekaz i aktywizm pamięci

Program wydarzenia

Cykl wydarzeń „Przywracanie pamięci. Edukacja, przekaz i aktywizm pamięci” został zorganizowany przez CEJI – A Jewish Contribution for an Inclusive Europe w Brukseli jako podsumowanie projektu ReActMem oraz okazja do prezentacji jego metodologii i rezultatów. Program obejmował dwa spotkania, które odbyły się 18 i 27 czerwca 2026 roku, tworząc przestrzeń do wymiany doświadczeń pomiędzy edukatorami, badaczami, praktykami kultury, aktywistami i przedstawicielami organizacji społecznych.

Pierwsze wydarzenie miało formę konferencji i warsztatów poświęconych edukacji oraz aktywizmowi pamięci. Spotkanie rozpoczęły warsztaty „Przywracanie pamięci w edukacji”, prowadzone przez Sabiha El Youssfi – nauczycielkę, koordynatorkę projektów i doradczynię kulturalną. Punktem wyjścia były wieloletnie doświadczenia pracy z młodzieżą nad historią, pamięcią i współczesnymi formami wykluczenia. Uczestnicy poznali wypracowaną metodologię oraz wysłuchali świadectw osób, które wcześniej brały udział w realizowanych przez nią projektach edukacyjnych.

Drugą część programu poświęcono prezentacji rezultatów projektu ReActMem. Zaproszeni prelegenci przedstawili wybrane inicjatywy realizowane przez partnerów projektu, w tym Researchers on the Border oraz LABA Barcelona, a także doświadczenia związane z aktywizmem pamięci, ochroną dziedzictwa i działaniami społeczności lokalnych. Wśród prelegentów znaleźli się Nathalie Kertesz (LABA Barcelona), Aga Jabłońska (Urban Memory Foundation), Natalia Judzińska (Researchers on the Border) oraz dr Aleksandra Janus (Fundacja Zapomniane).

Drugie wydarzenie odbyło się podczas dorocznego spotkania kolektywu Golem Belgium, skupiającego osoby zaangażowane w budowanie współczesnego żydowskiego życia społecznego oraz działania przeciwko antysemityzmowi i dyskryminacji. Prezentacja projektu ReActMem stała się punktem wyjścia do rozmowy o znaczeniu oddolnych praktyk pamięci, ich roli we wzmacnianiu wspólnot oraz budowaniu współczesnej kultury żydowskiej.

Oba spotkania odbywały się w językach francuskim i angielskim z tłumaczeniem symultanicznym, dzięki czemu mogły zgromadzić uczestników reprezentujących różne środowiska i doświadczenia. Wydarzenia przyczyniły się do upowszechnienia rezultatów projektu ReActMem, stworzyły przestrzeń do wymiany wiedzy oraz pokazały, jak edukacja, aktywizm pamięci i współpraca między organizacjami mogą wspierać bardziej świadome i włączające podejście do historii oraz współczesnych wyzwań społecznych.

📸 Annabelle Betz, Stéphanie Lecesne Patey CEJI